Direksiyon Dersi

YARALANMALAR

Trafik kazalarında yaralanmanın önemi:

Ülkemizde trafik kazalarının durumu, yaralı ve ölümlü kazaların çokluğundan 1 ve 2. ünitede söz etmiştik Ne yazık ki trafik kazalarında yüz binlerce kişi çeşitli yerlerinden yaralanıyor. Bu yaralanmalarda ilk yardım yapılmadığı için ya ölüyor yada yanlış yapıldığı için sakat kalıyor. Bu nedene yaralanmalarda ilk yardım son derece önemlidir.

Yaranın tanımı ve çeşitleri.

Yara : Çeşitli nedenlerle vücut dokularının bütünlüğünün bozulması ya da bir kısmının kaybı ile mikroplar için giriş kapısı haline gelmesidir.

Çeşitleri:

• Ezik yaralar: Trafik kazalarında en sık görülen yara çeşididir. Sert (künt) batıcı, delici olmayan cisimler ile vücut arasındaki temas akını geniştir. Deri bütünlüğü tümüyle bozulmamıştır ancak çarpma nedeniyle deri altında kanamalara neden olduğu gibi boş organların yırtılmasına da neden olabilirler. En büyük tehlikesi tetanos ve gazlı kangrendir.
• Batıcı ve Delici Yaralar: Sivri uçlu kesici cisimlerle meydana gelir. Kanama ve felç yönünden önemlidir.
• Kesik yaralar: Kesici cisimlerle meydana gelen ağrılı ve kanamalı yaralardır . Yara kenarları düzgün ve uzun görünümlüdür.
• Diğer yaralar: Ateşli silah yaralanmaları, hayvan ısırıkları, yanıklar.

YARALANMALARDA GENEL ILK YARDIM KURALLARI

Yaranın dış etkenlerden korunması:

• Yaralı araçtan güvenli bir yere alınmalı
• Varsa öncelikle kanama durdurularak şok ve koma engellenmeli.
• Yara dış etkenlerden korunmalı (mikrop, kirli maddelerden)
• Yaşamsal fonksiyonlar kontrol edilmeli.
• Yaralı yara üstte kalacak şekilde sevk edilmeli.
• Yaraların sarılması ve bölgenin tespiti.
• Yaralıya yara kalp düzeyinde üste olacak şekilde pozisyon verilir.
• Çamaşırlar kesilerek çıkarılır.
• Yarada batan cisim varsa çıkarılmaz kenarları bezden hazırlanmış simit ile desteklenir üzeri kapatılır.
• İç organların göründüğü yaraların üzerine temiz bir bezle kapatılır.
• Çok kirli yüzeysel yaralar sabunlu su ile temizlenebilir.
• Yaranın içine asla tentürdiyot sürülmez (varsa yara kenarı tentürdiyot ile silinebilir.)
• Kesik yara kenarları birbirine yaklaştırılarak sarılır.
• Yara üzerine pamuk değil gazlı bez konur.
• Ağrı, morluklar ise şişliği gidermek için soğuk uygulama yapılır.
• Yaraya tütün, kül basılmaz merhem yara tozu sürülmez.
• Yaralı organın hareketsizliği sağlanarak gönderilir.

ÖNEMLİ BÖLGE YARALANMALARI

BAŞ YARALANMALARI

Trafik kazalarının %70 inde kafa travması meydana gelir sert bir cismin başa yada başın sert bir cisimlere çarpması sonucunda, başta yüzeysel yaralar , kırıklar, beyin sar0sıntıları ve/ya kanamaları meydana gelebilir.

a. Belirtileri

• Başta şişlik, yara, kanama
• Çöken kırık
• Baş ağrısı, baş dönmesi
• Göz çevresinde morluk
• Göz bebeklerinde büyüklük farkı ( biri küçük diğeri büyük )
• Kızarmış yüz
• Deriden hissedilen nabız
• Bulantı Kusma
• Hırıltılı soğuk alma
• Tam veya yarı felç
• Geçici hafıza kaybı
• Bilinç kaybı, Koma
• Beyin kanaması var ise kulak ve burundan önce sarımsı bir sıvı (BOS)Sonra kan gelmesi

b. İlkyardım

• Uygun pozisyon verilir kan geliyorsa; kan gelen kulak alta olacak şekilde yan yatırılır, kanama engellenemez.
• Baş ve Beyine batan cisim varsa asla çıkarılmaz.
• Beyin görünüyorsa üzerine temiz bir bez kapatılır.
• Beyin kanaması yoksa baş yara üste gelecek şekilde yükseltilir.
• Kısa sürede sevk edilir. En aza 12 24 saat hastanede gözetim altında tutulur.

GÖĞÜS YARALANMALARI

Göğüste Açık ve kapalı yara meydana gelebilir. Göğüs bölgesinde yüzeysel yaralar olabileceği gibi kaburga kırıkları sonucu kaburganın göğsü delip dışarı çıkması veya akciğere batması , sıkışma nedeniyle akciğer dokusunda harabiyet görülebilir.

a. Belirtileri

• Yara
• Solunum güçlüğü morarma
• Ağzından açık kırmızı, köpüklü öksürükle kan gelmesi
• Kaburga kırığı,batma hissi
• Ağrı
• Şok belirtileri

b. İlk yardım

Göğüste delici yara var ise bu delikten hava girmesi temiz bez üzerine naylon koyarak veya ıslak bezle elin ayası ile engellenir.

• Batan cisim çıkarılmaz
• Kapalı göğüz yarası ise soğuk uygulanır
• Kaburga kırığı sabitlenir (kırıklar ünitesinde anlatılacaktır.)
• Yarı oturur veya oturur pozisyonda sevk edilir.

KARIN YARALANMALARI

Trafik kazalarında vurma çarpma ve basınç altında kalmaya bağlı olarak açık ve kapalı karın yaralanmaları meydana gelir. iç organların dışarı çıkması veya organların patlaması ile sonuçlanabilir.

a. Belirtileri

• Kapalı karın yaralanmasında
• Karında kızarıklık morarma
• Karında setlik
• Şok
• Kusma bulantı
• Karında kramplar
• Susuzluk hissi
• Açık karın yaralanmasında
• Gözle görülen yara
• İç organların görünmesi veya dışarı çıkması
• Kusma bulantı
• Yaygın ağrı

b. İlk yardım

• Kapalı karın yaralanması ise soğuk uygulama yapılır.
• Açık karın yaralanması ve organ dışarı çıkmamış ise yaranın durumuna göre pozisyon verilerek yaranın üzerine temiz bir bez veya şef af naylon kapatılır.
• Eğer organlar dışarı çıkmışsa; kanı,içine sokulmadan yaranın üst kısmına toplanarak temiz ıslak bir bezle kapatılır.
• Yara enine ise; sırtüstü yatırılarak baş yükseltilirken dizler bükülür.
• Yara boyuna ise; bacaklar birleştirerek ayak gergin tutulur. Her iki pozisyonda da amaç yara kenarlarının birbirine yaklaştırılarak daha fazla organın çıkmasını engellemek ve yarayı korumaktır.
• Kesinlikle ağızdan bir şey verilmez, dudakları ıslatılabilir.
• Kısa sürede sağlık kurumuna gönderilir.